<
X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل
جمعه 31 شهریور‌ماه سال 1391 @ 13:09

دستورالعمل رنگ آمیزی

دستورالعمل رنگ آمیزی از مواردی است که دارای نکات ریز و ظریف بسیاری می باشد و بایستی جهت بدست آوردن یک لایه رنگ مناسب کلیه موارد مورد نیاز در این دستورالعمل ذکر شود. اولین مطلب در خصوص رنگ آمیزی سطح نحوه آماده سازی سطح مورد نظر با توجه به رنگ مورد استفاده می باشد.

روشهای گوناگونی برای آماده سازی سطح در نظر گرفته می شود که می توان به روشهای زیر اشاره نمود.

1- تجهیزات پاشش مواد ساینده متحرک

2- تجهیزات آماده سازی سطح با خلا .

3- دستگاه سنگ ( که با هوای فشرده کار می کند)

4- برس سیمی دوار

5- تفنگ سوزنی

6- پوسکن ( که با هوای فشرده کار می کند).

7- دستگاه سنگ تراش دستی با لبه فلزی سخت تعویض شونده.

8- برس سیمی سخت با اندازه مختلف

مراحلی برای آماده سازی هر سطح در نظر گرفته می شودکه بایستی قبل از اعمال رنگ انجام شوند:

1- بر طرف کردن گریس ،‌روغن و سایر آلودگیهای نفتی و غیره

2- تراشیدن زنگها و رنگها با چسبندگی کم تاولها و غیره

3- بر طرف کردن زنگهای باقیمانده بوسیله پاشش مواد ساینده یا ابزار دستی (POWER TOOLS)

4- درصورت لزوم پاکسازی لایه رنگهای قبلی .

5- شستشوی سطح لایه اول رنگ با آب شیرین پیش از اعمال لایه بعدی.

درجه آماده سازی سطح

جهت ارزیابی سطح آماده سازی

درجه آماده سازی سطح

جهت ارزیابی سطح آماده سازی شده برای رنگ آمیزی استاندارد های مختلف نظیر SSPC وNACEو ISO 8501 مورد استفاده قرار می گیرند . در جدول زیر مقایسه ای بین درجه آماده سازی سطح در هر یک از این استاندارد ها انجام شده است.

استاندارد

SSPC

استاندارد

NACE

ISO

8500-1

توضیح

SP1

-

-

تمیز کاری با حلال

SP2

-

St2 0r st3

تمیز کاری با ابزار دستی

SP3

-

St2 or St3

تمیز کاری با ابزار مکانیکی قوی

SP5

NO.1

Sa3

تمیز کاری توسط Blast Cleaning تاحد
White Metal

SP6

NO.3

Sa2

تمیز کاری توسط بلاستینگ معمولی

SP7

NO. 4

Sa1

Brushoff Blast Cleaning

SP8

-

اسید شوئی

SP10

NO.2

SA2½

Near White Blast cleaning

SP11

-

‍Power Tool Clean To Bare Metal

SP12

NO. 5

-

آماده سازی سطح با جت آب

SP13

NO.6

-

آماده سازی سطح بتن

SP14

NO.8

-

Blast Cleaning صنعتی

در ارتباط با هر کدام از درجات آماده سازی سطح که در استانداردSSPC Steel Structure Painting Council) اشاره شده است توضیحی مختصری در زیر داده می شود:

۱- تمیز کاری با استفاده از حلال (Solvent Cleaning SSPC-SP-):

این روش جهت تمیز کاری مواد حل شونده نظیر روغن وگریس بوده واغلب پیش از انجام Blast Cleaning انجام می شود وبه تنهایی بکار برده نمی شود چرا که قادر به از بین بردن زنگ زدگی های روی سطح فولاد نمی باشد . البته این روش در مورد قطعاتی که آلوده به چربی ومواد روانکار باشد قبل از عملیات Blast Cleaning لازم می باشد معمولاًپس از شستشو با حلال سطح یک مرحله نیز با آب شسته شود.

۲- تمیز کاری با ابزار دستی ( Hand Tool Cleaning SSPC-SP-2) :

این روش در بین تمامی روشهای آماده سازی سطح کند ترین وبی کیفیت ترین روش می باشد اما ساده وسریع بوده ونیاز به سرمایه گذاری ندارد ابزارهایی که بدین منظور استفاده می شوند عبارتند از برس سیمی چکش و غیره .این روش در مواردی که انجام سند بلاست ممکن نباشد وجهت زدودن جرقه های جوشکاری بسیار موثرمی باشد.قبل و بعد از انجام عملیات سطحی جهت دسترسی به SSPC-SP-2 سطح می بایست عاری از آلودگی های مربوطه به SSPC-SP-۱ نظیر چربی ها باشد .

2- تمیز کاری با ابزار مکانیکی قوی (Power Tool Cleaning SSPC-SP-3):

این روش نسبت به روش دستی سریع تر وموثر تر می باشد . اما گاهی اوقات سطح بدست آمده از پروفیل مناسبی برخوردار نبوده واز چسبندگی خوبی نیز برخوردار نمی باشد ابزارهائی نظیر Wire brush در این روش بکار برده می شوند قبل از انجام تمیز کاری با ابزار مکانیکی لازم است که کلیه آلودگی های نظیر چربی ، مواد روانکار نمک ها وغیره از روی سطح زدوده شوند.

3- اسید شوئی(SSPC-SP-8) Acid Pickling:

این روش جهت قطعات کوچک واکثراً در آزمایشگاه استفاده می شود که بتوان آنها را در ظرف اسید غوطه ور ساخت ابتدا فقط قطعه در محلول اسید سولفوریک شسته شده تا زنگ روی آن برداشته شود سپس توسط آب گرم ومحلول رقیق اسید فسفریک شسته می شود این روش نسبت به روش Blast Cleaning ارزان تر وساده تر می باشد اما جهت سازه های بزرگ قابل کاربرد نمی باشد.

4- بلاستینگ سازه های فولادی :

این روش بهترین روش جهت آماده سازی سطح قبل از رنگ آمیزی می باشد. قبل از انجام Blast Cleaning آلودگی های سطحی نظیر چربی وگریس و نمک می بایست از سطح قطعه پاک گردند.انجام این عملیات باعث ایجاد زبری سطح گشته و در نتیجه میزان چسبندگی رنگ به سطح مورد نظر افزایش می یابد.عملیات Blast Cleaning به دو روش گریز از مرکز وهوای فشرده انجاممی گردد. عواملی که در روش دوم یا هوای فشرده که بسته به نوع ساینده (سندگریت یا شات بلاست) نیز نامیده می شود موثر می باشند عبارتند از 1- مهارت اپراتور 2- فاصله وزاویه یا سطح 3- تنظیم تجهیزات به نحوی که مقدار مناسبی از مواد ساینده با سرعت مناسب در اختیار باشد.4- استفاده از سایز مناسب کمپرسور ونازل 5- کیفیت مواد ساینده.

اندازه و شکل مواد سایا تاثیر بسیار زیادی در زبری سطح ایجاد شده دارا می باشد (Roughness Profile, Surface Roughness). نکته بسیار مهم در خصوص زبری سطح این است که در حقیقت نقاط ایجاد شده توسط برخود مواد به سطح بعنوان پایه برای چسبندگی رنگ مورد استفاده قرار می گیرد. بدین معنا که یکی از عوامل تاثیر گذار در چسبندگی رنگ زبری مناسب سطح آماده سازی شده می باشد.

در یک پروسیجر کامل رنگ آمیزی بایستی موارد زیادی در خصوص نوع و تجهیزات مصرفی جهت آماده سازی سطح ذکر گردد. بعنوان مثال در خصوص تمیز کاری به روش بلاستینگ موارد زیر قابل ذکر است :

۱- نوع و سایز ماده مورد استفاده جهت بلاستینگ. در این خصوص جدول زیر در برخی مواقع مورد نیاز است

اندازه مش بر حسب اندازه مواد سایا

اندازه مش

معادل میکرون

اندازه مش

معادل میکرون

NO3.5

3600

NO40

425 microns

NO4

4750

NO45

355 microns

NO5

4000

NO50

300 microns

NO6

3350

NO60

250 microns

NO7

2500

NO70

212 microns

NO8

2300

NO80

180 microns

NO10

2000

NO100

150 microns

NO12

1700

NO120

125 microns

NO14

1400

NO140

106 microns

NO16

1180

NO170

80 microns

NO18

1000

NO200

75 microns

NO20

850

NO230

63 microns

NO25

710

NO270

53 microns

NO30

600

NO325

45 microns

NO35

500

NO400

38 microns

۲- مشخصات کمپرسور و نازل و فشار تولیدی. در این خصوص نیز جدول زیر استفاده زیادی خواهد داشت

مقایسه مشخصات مصرفی کمپرسور بر حسب اندازه نازل

اندازه نازل

فشار نازل بر حسب ( بار و کیلو پاسکال )

مشخصات

3.5

4.2

4.9

5.6

6.3

7.0

8.6

10.3

350

420

490

560

630

700

860

1035

5mm

(3/16)

0.73

0.84

0.92

1.06

1.15

1.26

1.54

1.82

هوا (m3/min)

68

78

89

98

108

120

145

174

مصرف مواد ساینده (kg/h)

4.5

5.3

5.6

6.4

7.1

7.5

9.0

10.8

توان کمپرسور(w)

6/5 mm

(1/4)

1.31

1.51

1.71

1.9 0

2.08

2.27

2.75

3.22

هوا (m3/min)

122

142

161

185

203

224

276

325

مصرف مواد سایا (kg/h)

7/9

9.0

10.1

11.6

12.4

13.5

16.2

19.4

توان کمپرسور(w)

8 mm

(5/16)

2.16

2.50

2.83

3.16

5.53

3.84

4.71

5.57

هوا (m3/min)

212

242

274

305

336

368

445

534

مصرف مواد ساینده (kg/h)

13.1

15.0

19.1

20.2

21.0

22.9

27.5

33.0

توان کمپرسور(w)

9.5 mm

(3/8)

3.02

3.53

4.00

4.50

4.85

5.50

6.64

7.79

هوا (m3/min)

303

347

392

435

477

573

632

758

مصرف مواد ساینده (kg/h)

18.0

21.0

24.0

27.0

28.9

33.0

39.6

47.5

توان کمپرسور(w)

11 mm

(7/16)

4.12

4.76

5.44

6.09

6.73

7.11

8.80

10.48

هوا (m3/min)

406

468

533

595

657

714

876

1040

مصرف مواد ساینده (kg/h)

24.8

28.5

32.6

36.4

40.1

42.4

50.9

61.1

توان کمپرسور(w)

12.5 mm

(1/2)

5.46

6.28

7.06

7.85

8.65

9.46

11.46

13.45

هوا (m3/min)

526

606

686

762

842

918

1115

1333

مصرف مواد ساینده (kg/h)

32.6

37.5

42.0

46.9

51.8

56.3

67.6

81.1

توان کمپرسور(w)

۳- صافی سطح و مشخصات سطح مورد نیاز

۴- مدت زمان مورد قبول جهت اعمال اولین لایه رنگ پس از تمیزکاری سطح

اعمال رنگ

جهت اعمال رنگ برروی یک سطح از روشهای مختلفی استفاده می شود که عبارتند از قلم مو – غلطک – اسپری – اسپری معمولی ( هوا ) – اسپری بدون هوا – اسپری هوای مخلوط واسپری الکترو استاتیک اما از هر روشی که جهت اعمال رنگ استفاده شود توجه به شرایط محیطی یکی از شروط اساسی دستیابی به یک پوشش رنگ مناسب می باشد .لذا هنگام رنگ آمیزی موارد زیر می بایست در نظر گرفته شود

رنگ آمیزی در هوای مرطوب:

در هوای مرطوب احتمال ایجاد شبنم بر روی سطح مورد نظر وجود دارد و وجود شبنم بر روی سطح نیز از ایجاد پیوند بین رنگ وسطح مورد نظر جلوگیری می نماید . ایجاد شبنم بر روی لایه رنگی که به تازگی بر روی سطح نشانده شده است نیز باعث زیاد شدن زمان سخت شدن آن می گردد.

نقطه شبنم.

نقطه شبنم دمایی است که در آن دما بخار آب تبدیل به مایع میگردد .یک قانون کلی که در ارتباط با این موضوع در نظر گرفته می شود این است که دمای سطح حداقل 3 درجه سانتیگراد بالاتر از نقطه شبنم باشد.

رطوبت خیلی پائین

چنانچه رطوبت در هوای خیلی پائین باشد این موضوع برای رنگ های با پایه آب مشکل ساز می گردد. خشک شدن سریع سطح در این شرایط باعث ترک خوردن سطح شده وزمان سخت شدن نیز در این حالت مناسب نمی باشد.

دمای پائین ( سرد)

در دمای پائین چسبندگی برخی رنگها در به سطح کاهش یافته وفرایند سخت شدن کند شده وگاهی نیز متوقف می گردد. امکان یخ زدن در رنگ های پایه آبی وجود دارد وحلال ها نیز باسرعت کمتری تبخیر می شوند ، بعلاوه در دمای پائین تر هوا رطوبت کمتری را میتواند در خود نگهدارد لذا احتمال ایجاد شبنم نیز وجود دارد.

دمای بالا ( گرم)

در دمای بالا احتمال ایجاد حباب های محبوس شده در لایه رنگ افزایش می یابد .همچنین در دمای بالا زمان Pot- Life نیز کاهش می یابد.

باد شدید

در صورت وجود باد شدید انجام عملیات اسپری با مشکل مواجه شده وامکان نشستن خاک و گرد وغبار بر روی سطح رنگ وجود دارد .همچنین حلال رنگ بسیار سریع تر خشک می شود که این مسئله باعث بروز مشکلاتی می گردد. حداکثر سرعت باد قابل قبول 3 m/s در نظر گرفته می شود.

ایجاد شبنم بر روی سطح

با افزایش رطوبت وکاهش دما این مسئله شدیدتر می گردد معمولا ًانجام عملیات رنگ آمیزی در اواخر روز کاری ویا در شب انجام می گردد.زیرا عملیاتی آماده سازی سطح عملیات وقت گیر وعملیات رنگ آمیزی نسبتاًسریع می باشد به طوری که سطحی که آماده سازی آن 6 تا 8 ساعت به طول می انجامد رنگ آمیزی آن 1-2 ساعت طول می کشد. لذا می بایست در نظر داشت قبل از اعمال رنگ برروی سطح شبنم ایجاد نشده باشد ایجاد شبنم در فصل های پائیز و بهار که تغییرات دما هنگام غروب خورشید زیاد است محتمل تر می باشد همچنین وجود شبنم بر روی رنگ های آمیدی باعث ایجاد شوره یا Blush می گردد که می بایست قبل از اعمال لایه بعدی از روی سطح برداشته شود در غیر این صورت لایه بعدی برروی آن نمی چسبد.

در مواردی که شرایط هوایی مشکل ساز باشد جهت دسترسی به یک پوشش مناسب می توان از روش هایی نظیر رقیق کردن رنگ ،گرم کردن واضافه کردن تعداد لایه های پوشش استفاده نمود .

روش های اعمال رنگ :

قلم مو :قلم موهایی که جهت اعمال رنگ مورد استفاده قرار می گیرد دو دسته هستند. دسته اول قلم موهای با موی مصنوعی که جهت رنگ های حلال آبی بکار برده می شوند ودسته دوم قلم موهای با موهای طبیعی که جهت رنگ های دیگر بکار برده می شود. . استفاده از قلم مو تحت شرایط زیر صورت می گیرد :

- زمانی که سطح به هر دلیلی توسط اسپری پوشانده نشده باشد .

- برای باز سازی رنگ آسیب دیده

- در جایی که تولید کننده پوشش با مواد پوشش را مناسب برای کاربرد به روش قلم مو در نظر
می گیرد .

- معمولاً بر روی خطوط جوش قبل از اعمال رنگ با یک لایه رنگ با قلم مو کشیده می شود.

- برای اعمال پوشش اولیه رنگ ( پرایمر ) در گوشه های شیبی یا سطوح نا منظم قبل از اعمال رنگ .

- نکاتی که هنگام استفاده از قلم مو باید در نظر داشت:

- در استفاده از قلم مو در هر بار فقط یک سوم از Bristle به داخل رنگ فرو برده می شود .

- اثر قلم مو نباید بر روی رنگ اعمال شده باقی بماند .

- در هنگام رنگ آمیزی نباید به قلم مو فشار آورد .

- Bristle قلم ها باید دارای کیفیت بسیار بالایی باشد .

غلطک : غلطک ها نیز مانند قلم موها در نوع طبیعی ومصنوعی وجود داشته وبا اندازه های مختلفی در دسترس می باشند ، رنگ هایی که حلالشان به سرعت تبخیر می گردد را نمی توان به راحتی با غلطک اعمال نمود. استفاده از غلطک در صورت تجویز کارخانه سازنده رنگ های صنعتی قابل استفاده هستند .

اسپری معمولی ( هوا )Conventional Spray : در این روش رنگ مورد استفاده توسط هوای فشرده اتمیزه شده وبر روی سطح مورد نظر کشیده می شود .سیستم اسپری معمولی ( هوا ) شامل مواردی نظیر: محفظه تحت فشار – کمپرسور –نازل – شیلنگ هوا – شیلنگ رنگ وموارد دیگری می شود. ماکزیمم مقدار رنگی که می توان توسط این روش طی یک روز کاری ( 8 ساعت ) اعمال نمود حدود 200-400 متر مربع می باشد

.اسپری بدون هواAirless Spray: در این روش با عبور دادن رنگ از یک سوراخ با فشار بالا تمیزه می شود هنگام عبور رنگ از دهانه سوراخ نازل رنگ منبسط شده وبه ذرات کوچک تقسیم می شود وبر خلاف روش اسپری هوا در این روش از هوا استفاده نمی شود. با این روش شیارها ولبه ها را بهتر میتوان رنگ نمود واز سرعت بالاتری نیز برخوردار است.

در نهایت درخصوص اعمال رنگ بایستی در یک رویه کلیه موارد ار جمله نوع رنگ تعداد لایه های رنگ مورد نیاز ضخامت هر یک و دیگر موارد ذکر گردد.